Dünden Bugüne Çerkez Devletleri
 

KİMMER İMPARATORLUĞU ( M.Ö ….-1250)

Bir Çerkes Devleti olarak tarihte yer almış olan ilk siyasal kuruluş/oluşum Kimmer (Gimri) İmparatorluğu’dur. Ağırlık merkezi Kafkasya ve Kırım Yarımadası olan, başka bir deyimle bu yerlerden doğup büyümüş olan Kimmer Devleti, bugünkü Güney Rusya’yı kapsayan geniş bir coğrafyaya yayılmıştı. Kimmer İmparatorluğu, bilindiği kadarıyla birKavimler Federasyonu idi.Kimmerler Karadeniz kıyısını takiben Kafkasya Dağları’nı aşarak güneye, Anadolu’ya akınlar düzenlediler.Korkusuz ve cesur savaşçılar olarak ün saldılar.

 

 

Kimmer  İmparatorluğu MÖ 1250′lerde beliren İskit saldırıları sonucu yıkıldı. Bu çöküş sonucu, Kafkasya’nın etnik konumunda ve yapısında  bazı değişimler,  dağılma ve çözülme durumları gerçekleşmiş oldu.Kimmer kabilelerinin çoğu büyük kafileler halinde güneye inerek Kafkasları aşıp Anadolu’ya girip Batı’ya doğru yayıldılar.

 

Kimmer sonrasında, Kafkasya’da, “yedi aşiretin” bulunduğunu görüyoruz.Bu aşiretlerin en önemlisi Meot  Aşireti’dir .Çünkü bu aşiret, birçok kabileyi içerdiği gibi, eski Kimmer İmparatorluğu topraklarının  büyük bir bölümüne de yayılmıştı ve Kimmer İmparatorluğu’nun en kalabalık kabilesi idi. Meotların bu yayılışı sonucu şimdiki Azak Denizi’ne o çağlarda “Palus Meotis” (=Meot Denizi) (2) adı verilmişti.

 

Bati Adigey’de Anapa liman kenti yakininda eski çağlardan kalma bir şehir harabesi bulunmaktadır. Bugün o harabeler “Yedi Kardeşin Şehri” diye anilmaktadir.

 

 SİND KRALLIĞI (M.Ö 650 – 349)

Sindika ya da Sind Krallığı,Karadeniz kıyısında,şimdiki Krasnodar Kray’ın Anapa kenti yöresinde,en az üç yüz yıl kadar yaşadığı bilinen antik devlet.Günümüz Adigelerinin ataları olarak kabul edilen Meotların (Adıgece:Mıvt’e/Мыут1э) en güçlü topluluklarından biri olan Sindler tarafından kurulmuştur.Merkezi bugünkü Anapa yerinde bulunan Sindika limanı (Grekçe:Gorgippia) idi.Toprakları,yaklaşık olarak, Taman Yarımadasının (Adıgece:Темэн,Темэнык1э) güney bölümü ile,şimdiki Krasnodar Kray’ın Anapski ve Krımski rayonlarını kapsıyordu.

 

Sindike kralligina ait birçok temel bilgiler tarihi kayitlarda yer almaktadir. Bu kayitlara göre Sindike Karaligi güçlü, müreffeh halki mutlu bir krallikti. Sindike Karaliginin Taman ve Anapa yakinlarinda bir çok sehirleri vardi. Germo, Nasse, Fanagorie, Krokondame ve digerleri. Baskentleri Gorgippie idi ve Anapa’ya çok yakindi.

 

Sindler tarimla ve hayvancilikla ugrasiyorlardi ve bunda çok basariydilar. Sehirlerde çok sayida sanatkar ve sanatçi insanlar vardi. Sindlerden kalan mezar evlerden çikan bir çok esya bunu dogrulamaktadir. Bu esyalar arasinda altindan, gümüsten mamül süs esyalari, kap kaçak, silahlar, av malzemeleri bulunmaktadir. Sindler eski Grek=Alic kralligi ile ticaret yaparlardi.

 

Sindler kendi paralarini basmislardi. Bu Sindike kralliginin ne kadar güçlü, itibarli ve halkinin mutlu, müreffeh oldugunu gösteriyordu. Kazilarda gümüsten basilan parada at kellesi ve çevresinde Sindlere ait oldugunu gösteren yazi mevcut.

Taman yakininda Sindlerden kalma çok sayida heykeller ve anitlar bulunmustur. Bundan da anlasiliyorki eski Adige halki içinde çok sayida sanatkar mevcuttu. Sind heykeltiraslar dünyaca meshur eski Grek heykeltiraslarla rekabet etmekteydiler.

Sindler gayet süslü anit ve heykelleri nam yapmis savas kahramanlari, ordu komutanlari ve büyük lideri için dikerlerdi. Heykelleri dikilen kahramanlarin bir kisminda zirh giydikleri bir kisminda savas aletleri olan oklar yaylar savas biçaklari oldugu görülmektedir. Daha enteresani ise heykellerin üzerinde kime ait olduklarinin yazili olmasidir. Buradan da anlasilacagi üzere Sindler yaziyi kullanan, okur yazar, kültür ve egitimde ileri bir halki.

Sindika,sonraları Bosporos kralı Levkon I’in hükümdarlığı döneminde (MÖ 349-348) Bosporos Krallığına katıldı.Bu tarihten sonra,Sindler,etkinlik ve yaşamlarını Bosporos Krallığı içinde sürdürdüler.Daha sonraları ise Boshpor Krallığı yönetiminde söz sahibi olmaya başladılar.Sindika varlığı döneminde üç kez Greklerin saldırısına maruz kalmıştı.

 BOSHPOROS KRALLIĞI

 

Boshporos Krallığı, Meot topluluklarının önemli bir bölümünü temsil ediyordu. Grek kolonileri tarafından kurulmuş olan bu devlet, özellikle Sind kabilesi önderliğinde giderek bir Çerkes devletine dönüşmüştür (Roma’nın doğuda Bizans-Grek kimliğine dönüşmesi olayında olduğu gibi).

Tarihi kayitlardan ögrendigimize göre Bosporos Kralliginin Kral ve üst düzey yöneticileri Sindlerdendi. Ordununda büyük bir kismi Sind ve Meot halkindandi.


Boshporos Devleti’ne karşı yapılan Pontus (Pontos) ve Bizans saldırıları ve bu saldırılara  Got akınlarınında eklenmesi  sonucu, Çerkesler tam bir çöküş süreci içine girdi. Batıdan gelen bu saldırı ve darbeleri, doğudan gelen Turan-Moğol  topluluklarının göçleri ve Hazar,Pers,Timur akınları izledi. Sonu gelmeyen bu saldırı ve akınlar sonunda Çerkesler bir daha kendini toparlamak için gerekli zamanı ve olanağı elde edemedi. Aslında Çerkesler beliren her fırsattan yararlanıp kalkınma yolunda adımlar attılar, ama sürekli ve kalıcı sonuçlar elde edemediler.

 ÇERKES MEMLUK DEVLETİ -(1382-1517)

Sultan Berkuk tarafından kurulmuş ve adı Çerkes(Burci) Memlukları olarak anılmıştır. Sultanlarının tamamı ve ordunun çoğu Çerkes’dir. Moğol tehlikesinin bu dönemde geçmiş olması ve Timur Devleti ile iyi ilişkiler kurulması nedeniyle 135 yıl Mısır,Suriye,Filistin ve çevresine egemen olmuşlardır.Osmanlı yenilgisi ve yıkılışına kadar bölgede zamanın en zengin ve gelişmiş ülkesi konumuna gelmişlerdi.Daha sonraları ise sadece yönetici sınıf olarak 1800 lere kadar bölgeyi Osmanlı himayesinde yarı bağımsız olarak “Emir” sıfatıyla yönetmeye devam ettiler.

 

 

Ayrıntılı bilgi için 

Tıklayınız!

 KABARDA – 1540

Adigelerin bir kabilesi olan Kabardeyler tarafından Terek nehri boyunca 1540 yılında kurulan, Adigelerin bağımsızlığı antlaşmalarla tescillenmiş ilk toprak parçası,Ruslar ve diğer devletler tarafından Belgrad antlaşması ile bağımsızlıkları kabul edilen ilk Adige devleti idi (Nüfus ort:1.200.000). Bu devlete Ruslar “Cherkassy”, Polonya ve Litvanyalılar “Petyhorcy” adını vermişlerdi. Bu dönemde Polonya ile ilişkiler kurulmuş, Rus egemenliğine karşı işbirliği amacıyla Çerkes prensleri bölgeye ziyaretler düzenlemiş ve askeri alanda çeşitli üst düzey görevlerde almışlardı: Bir çok yazılı belge özellikle Prens Temruk başta olmak üzere onların kahramanlıklarından bahsetmekte idi. (Örneğin, 13 Nisan 1572′te güçlü bir Türk ordusu Moldova’da Polonya ordusuna saldırdığında bütün Polonya birlikleri panik halinde savaş meydanını terk ettiklerinde, bir tek Prens Temruk ve yanındaki Çerkes savaşçıları meydanda kalmış ve Polonya birlikleri geri dönene kadar Türklere karşı savaşmışlardı.)

 

 ÇERKESYA – ( 1740-1864 )

Çerkesya, Kuzey Kafkasya’da, Karadeniz ile Kuban ve Kafkas Dağları arasında kalan tarihsel bölge.Terek ırmağı ile de Hazar Denizine kadar uzanıyordu. Çerkesya, kendilerini Adige olarak adlandıran Çerkeslerin anayurdudur.(1740′larda toplam nüfus ortalama 1.512.000 idi.)

 

Bölgenin nüfusu 18. yüzyılda, büyük oranda Müslümanlaşmıştı. 1800 lere kadar bağımsızlık hareketleri olmasa da hiçbir şekilde dış güçlere boyun eğmediler ve sürekli savaştılar.1830′larda ise devletleşme hareketleri görülmeye başladı.Çerkesler Ruslara karşı bağımsızlık savaşı başlattılar ve bu direnişi bayraklaştırdılar.(12 Adige kabilesi ve 3 soylu Adige ailesini temsil eden şimdiki Adige bayrağı). 19. yüzyıl boyunca Çerkesler, birçok önderleri ile Ruslara karşı çetin savaşlara girdiler. Ne var ki Ruslar tükenmeyen asker sayıları ve silahları ile 100 yılı aşkın bir süre sonunda bölgeyi ele geçirdiler ve 680.000 kadar olan Batı Çerkesya nüfusunun %80′ini başta Osmanlı toprakları olmak üzere sürgüne gönderdiler (1861-64).(Orta ve Batı Çerkesya Adige nüfusu 290.000 kadardı.)Günümüzde Çerkesler, Çerkesya dışında büyük oranda Türkiye,Suriye,Ürdün’e dağılmış durumda anavatanlarından uzakta yaşamaktadırlar.( Türkiye: 3.850.000, Ürdün:110.000, Suriye: 90.000)






Bu sayfa hakkında yorum ekle:
İsminiz:
Siteniz:
Mesajın:
 
  Bugün 7 ziyaretçi (18 klik) kişi burdaydı! Copyright 2009 Your Website | CSS Template By Cherkess Design  
 
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=
http://img.webme.com/pic/n/naazimcadeneme/gri1.gif